Wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych, czyli w skrócie CPI (z ang. Consumer price index) jest najpopularniejszą na świecie miarą inflacji i deflacji. Ten indeks określa zmiany cen towarów oraz usług konsumpcyjnych — jest średnią ważoną cen towarów oraz usług, które nabywa przeciętne gospodarstwo domowe.
[cmsmasters_sidebar shortcode_id=”jnlvyohb25″ sidebar=”midzy-postami-250×300″ classes=”reklamamobile”]
Jak działa wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych?
Wskaźnik CPI mierzy koszty tak zwanego „statystycznego koszyka zakupów” i zmianę cen tego koszyka w czasie. W Polsce tworzeniem koszyka zajmuje się Główny Urząd Statystyczny. Ustala on co i w jakich ilościach kupuje przeciętne gospodarstwo. Na tej podstawie jest tworzona lista produktów oraz usług wraz z ich cenami, co pozwala obliczyć wskaźnik CPI. Ceny produktów i usług są sprawdzane raz lub dwa w ciągu miesiąca w przypadku Polski.
Co mówi CPI?
Wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych jest najpopularniejszym wskaźnikiem pozwalającym określić inflację, a to z kolei pozwala ocenić skuteczność polityki gospodarczej rządu.
Wielkość wskaźnika CPI daje informacje zarówno rządowi, przedsiębiorcom, jak i obywatelom na temat zmian cen w gospodarce. Jest to ważny wskaźnik, który pozwala przedstawicielom każdej z tych grup podejmować świadome decyzje dotyczące kwestii gospodarczych.
W obliczaniu CPI wykorzystuje się dane ze wszystkich obszarów — uwzględnione są zarówno osoby samozatrudnione, jak i pracujące na etacie, ludzie bogaci, a także biedni. Na podstawie wszystkich zakupów tworzy się uśredniony koszyk. Szczegółowe informacje na temat wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych w Polsce można znaleźć na stronie Głównego Urzędu Statystycznego: link.
Znaleźć tu można informacje m.in. o wysokości tego wskaźnika przedstawioną w różnych perspektywach. Oprócz tego znajdziesz informacje o cenach podzielonych na różne podkategorie oraz informacje na temat handlu.
Problemy z CPI
Według wielu ekspertów CPI nie jest miarą siły nabywczej waluty, lecz określa wskaźnik zmian kosztów utrzymania. Dodatkowo wskaźnik CPI nie obejmuje kwestii takich jak oszczędności, czy też inwestycje, co też może mieć wpływ na jego wiarygodność.
Warto jeszcze zauważyć, że podczas obliczenia wskaźnika CPI ciężko jest zanotować 100% dokładności — mogą występować różnice pomiędzy „faktycznym” koszykiem a tym „statystycznym”. Przykładowo ceny towarów mogą zmieniać się z różną prędkością i np. ceny wołowiny mogą rosnąć szybciej niż wieprzowiny, przez co Polacy zaczną rzadziej kupować mięso wołowe, a częściej wieprzowe.
Ponadto cały czas mogą powstawać nowe usługi i produkty, z których będą korzystać Polacy, a które będą z opóźnieniem pojawiać się w statystycznym koszyku, przez co nie będą uwzględniane podczas obliczania wskaźnika CPI.
Kolejnym problemem jest porównywanie wskaźnika CPI w perspektywie długoterminowej. Jest to związane z tym, że cały czas powstają nowe produkty i usługi, które nie istniały w przeszłości, a więc nie mogły znaleźć się w statystycznym koszyku dawniej. Przez to, że powstają nowe produkty, które zastępują stare w ciągu wielu lat, wskaźnik CPI obliczany jest na podstawie różnych produktów, co obniża jego dokładność.
Ponadto część nawet pozornie identycznych produktów może na przestrzeni lat się zmieniać, pomimo że figurują cały czas na liście, przykładem są np. komputery, telefony. Tego typu zmiany w cenie mogą nie wynikać z inflacji.
Jednak pomimo wad wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych dostarcza on wielu wartościowych informacji, których warto być świadomym i wykorzystywać je do podejmowania decyzji ekonomicznych.